گفت و گو

سوداگران اکسیر جوانی و آغاز رقابتی جهانی

پرسش‌های مبتنی بر پژوهش و تحقیق سردبیر «آفتاب سلامت» از برنده جایزه یونسکو پرفسور سودابه داوران و پاسخ های در خور تعمق این بانوی دانشمند می‌تواند در یکی از رقابت‌های شگفت‌انگیز این ایام در سطح بین‌المللی در راستای تولید داروهای نسل جدید برای داروسازان، پزشکان و  محققین ایران عزیز، روشن شدن چراغ تازه‌ای باشد در راهی که محتاج نورافشانی‌های علمی بسیار است.


همان طور که مطلع هستید طبق اظهارات سخنگوی دانشگاه هاروارد، تحقیقات مهمی برای غلبه بر ‏پیری در دست انجام است. پرفسور دیوید سینکلر از هاروارد، همراه تیم تحت هدایت خود در ‏آمریکا قصد دارند اثر آنزیم (نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید) را در شکل (+‏NAD‏) به صورت ‏یک داروی تغذیه کننده‌ی میتوکندری بر ۲۵ داوطلب دانشگاه هاروارد بیازمایند. ‏

در موازات تحقیق این دانشمند آمریکایی هم‌زمان پرفسور ولادیمیر اِسکولاچِف و تیمش در ‏دانشگاه مسکو، یک تیم پژوهشی ژاپنی در دانشگاه توکیو و گروهی در انگلیس، با امکانات قابل ‏توجه دانشگاهی در حال پیشبرد تحقیقات خود پیرامون تلاش برای کند کردن روند پیری هستند.‏

عجیب‌تر از این ماراتن علمی و جهانی، سازندگان مکمل در قاره‌های مختلف هستند که داروی در ‏دست آزمایش را ساخته و در معرض فروش قرار داده‌اند.‏

بر اساس نقشه راهی که گروه‌های علمی دست اندرکار پروژه‌ی جوانی در مجلات معتبر پزشکی منتشر ‏کرده‌اند و فرمولاسیون‌های درج شده‌ی این تحقیق در دانشنامه‌های آنلاین، تولیدکنندگان عجول ‏مکمل، داروی مذکور را در سایت‌های فروش آنلاین از جمله آمازون، به مشتاقان و علاقمندان جوانی ‏عرضه کرده اند.  ‏

در زمره فروشندگان این دارو می توان به شرکت ‏Fractal Health‏ در کالیفرنیا، ‏REVGENETICS‏ ‏در فلوریدا،  ‏Soma‏ در ژاپن و حتی شرکت Mirai در سنگاپور اشاره کرد.‏

سه سال از انتشار اخبار این تحقیقات و پژوهش‌ها در رسانه‌ها می‌گذرد و ظاهرا فرمولاسیون داروی ‏مورد نظر هم منتشر شده است، داروسازی‌های کشورهای مختلف، حتی داروسازی کوچکی چون ‏Mirai‏ در کشوری مانند سنگاپور، مدعی شده‌اند داروی گروه‌های پژوهشی را هم‌زمان با آزمایش ‏آن، تولید کرده‌اند.

آیا این داروهایی که با اسم ‏NMN‏ در معرض فروش گذاشته شده اند، همان داروی کاهش سرعت ‏پیری و جوان ساز هستند یا نوعی مکمل با  ترکیبات ساده ویتامین ‏B3‏ و نیاسین هستند که برای ‏بازارگرمی، آن را به عنوان داروی ضد پیری تبلیغ می‌کنند؟ ‏لطفا مخاطبین داروساز «آفتاب سلامت» را از نوع آزمایشات تیم پروفسور سینکلر و تیم‌های رقبا در سایر کشورها مطلع کنید و توضیحات تشریحی لازم را حول و حوش این موضوع علمی با ما در میان بگذارید

تئوری ­های متعددی در ارتباط با پیری وجود دارند که دوتا از شاخص­ترین آن­ها تشکیل رادیکال­های آزاد و تحلیل  میتوکندری سلول­­هاست.

میتوکندری­ها ارگانل­هایی در داخل سلول­ها هستند که مانند نیروگاه سلولی عمل می­کنند و وظیفه‌ی آن­ها تبدیل انرژی شیمیایی غذا به آدنوزین­تری فسفات (ATP) است که صورتی از انرژی قابل استفاده توسط سلول­هاست. میتوکندری­ها در اثر افزایش سن، به تدریج از بین می­روند و با کاهش فعالیت آن­ها پیری و یا بیماری­های مرتبط با پیری مانند آلزایمر و دیابت بروز می­کنند.

از دیر­باز نقش میتوکندری­ها در پیری مشخص شده است. در جریان پیری،DNA  هسته‌ی سلول و DNA میتوکندریایی ارتباط خود را از دست می­دهند و اگر بتوان ارتباط بین هسته و میتوکندری­ها را با یک‌سری وقایع مولکولی برقرار نمود امکان معکوس کردن فرایند پیری وجود دارد.

تحقیقات اخیر نشان داده­اند که با استفاده از یک مولکول طبیعی به نام نیکوتین‌آمیددی نوکلئوتید (NAD) می‌توان شبکه اطلاعاتی بین هسته‌ی سلول و میتوکندری­ها را مجددا برقرار نمود و علایم بیولوژیک سلول­های جوان را در سلول­های پیر به وجود آورد.

یکی از برجسته­ترین دانشمندانی که در این زمینه فعالیت می­کند پرفسور دیوید سینکلر (DAVID SINCLAIR) از دانشگاه هاروارد است. پرفسور سینکلر و تیم تحقیقاتی‌اش توانسته ­اند با استفاده از تجویز NAD، بافت بدن موش دو ساله را به بافت بدن موش شش ماهه تبدبل کنند. او این موفقیت را تبدیل یک انسان ۶۰ ساله به یک انسان ۲۰ ساله تشبیه نموده است.

کمپانی ELYSIUM HEALTH که توسط بیولوژیستی از دانشگاه MIT به نام LENNY GUARENTE (مربی سابق پرفسور سینکلر) تاسیس شده است فراورده­ای به نام BASIS وارد بازار نمود که علاوه بر نقش NAD به مکمل دیگری به نام نیکوتین‌آمیدریبوزید(NR)  در آن استفاده شده است.

در این کمپانی نام پنج برنده جایزه‌ی نوبل نیز دیده می­شود. در فرمولاسیون BASIS علاوه بر NR ماده‌ی دیگری به نام PTEROSTIBENE که یک پلی‌فنل گیاهی شبیه به رزوراترول (RESVERATROL) است نیز موجود است. رزوراترول که در چند روز بعد از گزارش ELYSIUM،کارخانه­ی CHROMA DEX اعلام کرد موفق به ساخت فراورده­ای از NR شده است که می­تواند سبب افزایش NAD در انسان شود. در تیم محققان این شرکت نام  ROGER KORN BERG از دانشگاه استنفرد دیده می‌شود که در سال ۲۰۰۶ جایزه­ی شیمی را دریافت نموده و پدرش ARTHUR KORN BERG برنده­ی جایزه نوبل به خاطر مطالعاتش در مورد تاثیر NR در پیری بوده است.

در جریان داستان NAD به مولکول دیگری به نام سیرتوئین (SIRTUIN) بر می‌خوریم. آنزیمی که نقش کلیدی در استیلاسیون پروتئینی وابسته به NAD، متابولیسم چربی­ها در بافت­های چربی و ترشح انسولین در پانکراس دارد. این آنزیم در رزوراترول وجود دارد و آزمایشات نشان داده­اند می­تواند موش­ ها را در مقابل رژیم غذایی غنی از چربی محافظت کند.

آن چه که پرفسور سینکلر اعلام کرد این بود که در اثر تزریق ماده­ای به نام نیکوتین‌آمیدمونونوکلئوتید (NAD ) و نیکوتین‌آمیدریبوزید (NR) که ویتامین پیش­ساز NAD است می‌توان روند پیری سلول­ها را معکوس نمود. اهمیت نتایج تحقیقات تیم سینکلر این بود که راه جدیدی ارائه نمود کهNAD  و SIRTUIN ها می‌توانند با هم کار کنند؛ با این روش، هسته ­ی سلول‌ها علایمی به میتوکندری می­رسانند که سبب افزایش عمل­کرد طبیعی آن­ها می‌شود.

اهمیت فراورده­ی ELYSIUM هم این بود که اثرات هم­افزایی NR و PTEROSTILBENE را ارائه نمود. این ماده قوی­تر از رزوراترول بوده و ۴ برابر بیشتر از آن وارد خون می­شود.

نتایج تحقیقات سینکلر به امکان درمان آسیب­های DNA در اثر تابش نیز قابل تعمیم است. وقتی سلول­های بدن در معرض تابش نور آفتاب قرار می­گیرند DNA آسیب می­ بیند.

وقتی فضانوردان در فضا در معرض تابش ­های کیهانی قرار می­گیرند پدیده‌ی پیری سلول­ ها سریع­تر می­شود و ضعف عضلانی و کاهش حافظه زودرس نیز مشاهده می­شود. حتی سفرهای طولانی با هواپیما نیز بدن انسان را در معرض این نوع امواج قرار می­دهد. تاثیر NMN در کاهش آسیب­های DNA توجه سازمان ناسا (NASA) را نیز به خود جلب نموده است؛ زیرا نتایج تحقیقات دانشمندان نشان داده است که تجویز پیش­سازNAD یعنی NMN می­تواند توانایی سلول­ ها را در ترمیم DNA در اثر پیری یا تابش افزایش دهد.

دو تیم تحقیقاتی در دانشکده ­ی پزشکی دانشگاه KEIO در شهر توکیو و دانشگاه پزشکی سنت لوئیس، دانشگاه واشینگتن نیز مشترکا به فازI   مطالعات بالینی NMN را بر روی انسان آغاز کرده ­اند.

در حال حاضر NMN و NR به صورت مکمل­ های غذایی، افزودنی ­های غذایی یا Nutraceutical در بازار وجود دارند؛ بعد از تکمیل مطالعات انسانی خواهند توانست به صورت دارو یا PHARMACEUTICAL معرفی ­شوند.

پروفسور ولادیمیر اِسکولاچِف مدعی است تا چند ماه دیگر داروی نهایی تحقیقات جوانی را روانه‌ی بازار کشور خود، روسیه خواهد کرد و برای اثبات این ادعا، داروی تازه‌ای تحت عنوان Visomitin را  به عنوان پیش درآمد نوآوری‌های تیم خود، پس از تایید وزارت بهداشت روسیه، روانه‌ی بازار دارو کرد. این دارو از خانواده‌ی آنتی اکسیدان‌های مصنوعی معجزه‌گر است که در آن از آنزیم جدید SkQ1 برای مداوای سندرم چشم خشک و هم‌چنین آب مروارید و مواردی دیگر از مشکلات چشمی استفاده می‌شود. با توجه به روابط دوستانه‌ی ایران و روسیه، آیا نمی‌توان با تعریف پروژه‌هایی مشترک، در  این موفقیت‌های چشم‌گیر همیاری‌های فرامرزی انجام داد و نام ایران را نیز وارد این رکورد بین المللی کرد؟

علاوه بر دانشمندان آمریکایی و ژاپنی و آلمانی، اخیرا پرفسور روسی VELADIMIR SKULACHEV بر روی یک داروی آنتی اکسیدان که در میتوکندری تجمع می­ یابد و آن را از آسیب اکسیداتیو محافظت می­کند کار کرده است. داروی تیم تحقیقاتی روسی به نام VISOMITIN  در درمان بیماری­ های چشمی مانند آب مروارید و خشکی چشم تائید شده است و به صورت قطره موجود است.

آنتی اکسیدانی که میتوکندری را هدف قرار می­دهد یون SKQ نام دارد و با این که در انگلستان و آمریکا بر روی این ترکیب کار می­کنند اما اولین بار گروه روسی آن را به صورت دارو وارد بازار کرده است.

در سال ۲۰۰۰ نیز کمپانی داروسازی GLAXO SMITH KLINE دارویی به نام LOVAZA که از روغن ماهی استخراج شده و توسط FDA تایید شده بود برای کاهش تری گلیسرید خون وارد بازار نمود. در حال حاضر NR که فعال کننده­ ی تولید NMN در بدن شناخته شده است توسط کمپانی CHROMA DEX پتنت شده است. در ایران نیز تحقیقاتی بر روی فرمولاسیون فراورده ­های محتوی NMN به صورت محدودی انجام گرفته است. تحقیقات در ارتباط با کاهش استرس اکسیداتیو و هدف قرار دادن میتوکندری سلول­ها توسط آنتی اکسیدان  ­ها نیز انجام می­گیرد.

با توجه به نتایج تحقیقات دانشمندان روسی و با در نظر گرفتن این مطلب که اولین فراورده­ ی دارویی در ارتباط با جلوگیری از روند تحلیل میتوکندری­ ها توسط دانشمندان روسی وارد بازار دارویی شده است، تعریف پروژه­ های مشترک بین محققین ایرانی و روسی می­تواند بسیار ارزشمند باشد.

اگر بازار فروش NR یا NMN به مکمل­های غذایی برای افراد سالم و دارو برای افراد بیمار شکافته شود، سود زیادی از فروش آن عاید می­شود یعنی دو بازار جداگانه از یک ترکیب.

چاپ مقاله در نشریات خارجی کار خوبی است اما آیا بسنده کردن به همین کافی است؟ دانشمندان کشورهای دیگر مدام پژوهش‌های عملی خود را به صورت نقشه راه در مجلات پزشکی چاپ می‌کنند. به نظر شما چگونه باید آنلاین‌تر و به روزتر عمل کرد و سهمی کاربردی، از دانش‌های به اشتراک گذاشته شده جهانی را صرف مشتاقان ایرانی دریافت این رهاوردهای نوظهور پزشکی و درمانی کرد؟

در حال حاضر، هدف اصلی پژوهش، تولید علم جدید و توسعه ­ی مرز­های دانش و فناوری است. برای عرضه­ ی نتایج پژوهش­های علمی به جهان مسلما چاپ مقالات علمی با ارزش بوده و از وظایف اخلاقی و حرفه­ ای پژوهشگران است.

اما صرفا چاپ مقالات علمی با داده­ های مطمئن و معتبر برای اثر گذاری در گسترش علم در جهان کافی نیست .به نظر من لازم است ،هدف اصلی محققان در کشورمان بر اساس نیاز های ملی و منطقه ­ای باشد و این که همیشه ما کار­های پژوهشی خود را بر اساس معیار­های بین­ المللی ارزیابی کنیم می­تواند ما را از هدف اصلی یعنی تولید علم و فناوری در راستای نیاز­های کشورمان دور سازد.در کشور ما به ویژه در دانشگاه­ ها متاسفانه معیار سنجش اعتبار علمی پژوهشگران تعداد مقالات ISI وتعداد ارجاعات به آنها و شاخص ­های مشابه دیگر است که کمتر به درد حل مشکلات و نیازهای جامعه می­خورد .اگر تولید علم به تولید ثروت منجر نشود از ارزش آن کاسته می­شود .بنابراین تحقیقاتی که منجر به تولید محصول در جهت شکوفایی و خود کفایی کشور می­شوند حتی اگر به چاپ مقاله­ ای با تاثیر گذاری بالا طبق برآوردهای کشورهای خارجی منجر نشود از ارزش بالاتری برخوردارند.

با توجه به انتشار فرمولاسیون Nicotinamide Mononucleotide یا همان NMN به عنوان یک آنتی اکسیدان مصنوعی که می‌تواند از غشای سلول عبور کرده و آسیب‌های سلولی را برطرف کند، اگر یک شرکت داروسازی ایرانی، امکانات و سرمایه لازم را در اختیار شما قرار دهد، آیا می‌توانید این دارو یا مکمل را در ایران به تولید صنعتی و انبوه برسانید؟

من همراه با تیم تحقیقاتی و همکارانی که در زمینه­ های مختلف علوم دارویی، پزشکی، شیمی، پلیمر و نانوتکنولوژی متخصص و مجرب هستند سال­هاست که بر روی توسعه‌ی سیستم­های دارورسانی جدید برای داروهای حیاتی مانند داروهای ضد سرطان، دیابت و ضد آلزایمر تحقیق می‌کنم.

دارورسانی هدف­مند که بتواند به طور انتخابی دارویی را به بافت، اندام یا سلول خاصی هدف بگیرد اساس کارهای تحقیقاتی ما را تشکیل می­دهد.

ما بر روی سیستم­های دارورسانی نیاسین و افزایش بهره­ دهی درمانی آن تحقیق کرده­ ایم و قابل تعمیم به ترکیبات ضد پیری NR و NMN است. اگر یک شرکت یا کارخانه دارویی داخلی حمایت مالی از این تحقیقات داشته باشد مسلما خواهیم توانست همراه با سایر تیم­های تحقیقاتی کشورمان در رقابت جدید کمپانی­های دارویی بزرگ جهان برای ارائه­ ی فرآورده­ های ضد پیری که در درمان بیماری­های مرتبط با افزایش سن از قبیل نارسایی ­های قلبی، کاهش حافظه، دیابت و انواع سرطان­ها نیز دخیل است شرکت نماییم.

تحقیقات پرفسور سینکلر توسط انیستیوی ملی پیری (NATIONAL INSTITUTE ON AGING و NIA / NIH) موسسه ­ی تحقیقات پزشکی GIEEN، موسسه ­ی تحقیقات دیابت JUVENILE موسسه­ ی بیماری­های میتوکندری، برخی NGO ها و حتی ناسا حمایت می­شود.

اگر در کشور ما چنین موسسه ­هایی با هدف ملی از پژوهش­های خاص، تاسیس و سازمان­دهی شوند و شاخص­های دقیق و حمایت از طرح­های پژوهشی کاربردی تدوین و به درستی اجرا شوند خواهیم توانست گام به گام با پیشگامان علوم و تکنولوژی جهان به ویژه در ارتباط با سلامت انسان­ها پیش برویم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا